Thực hiện Luật Thủy sản năm 2017, trong thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đã ban hành các văn bản thuộc lĩnh vực bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, trong đó trọng tâm là 04 quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định nội dung, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm tăng cường công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản góp phần duy trì sinh kế bền vững cho cộng đồng người dân sống phụ thuộc nguồn lợi thủy sản và phát triển bền vững ngành Thủy sản. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương đã quan tâm chỉ đạo, tổ chức triển khai nhiệm vụ được giao và đã đạt được một số kết quả, cụ thể: (i) đã thực hiện điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loài thủy sản ở biển; (ii) 07 khu bảo tồn biển được thành lập theo pháp luật thủy sản; 07 khu bảo tồn biển theo Quy hoạch đang được các địa phương lập dự án thành lập và 03 khu vực biển tiếp tục được quản lý trong các Vườn Quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên; (iii) đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã được thực hiện tại 16/34 tỉnh, thành với tổng số 75 tổ chức cộng đồng được giao quyền theo quy định; (iv) công tác thả tái tạo nguồn lợi thủy sản được triển khai ở hầu khắp các địa phương trên cả nước; (v) công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đã góp phần nâng cao ý thức người dân; (vi) tổ chức tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm lĩnh vực bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản trên các loại hình thủy vực.
Tuy nhiên, công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản cũng còn những tồn tại, hạn chế nhất định như: (i) hoạt động điều tra nghề cá thương phẩm; điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loài thủy sản ở vùng nội địa chưa được quan tâm thực hiện; (ii) công tác tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm chưa đáp ứng yêu cầu về số lượng và chất lượng nên tình hình vi phạm pháp luật về bảo vệ, khai thác nguồn lợi thủy sản trên các vùng biển, vùng nội địa vẫn diễn ra tại nhiều địa phương đặc biệt là tình trạng sử dụng xung điện, kích điện, sử dụng nghề, ngư cụ bị cấm để khai thác tận diệt nguồn lợi thủy sản; (iii) vẫn còn một bộ phận người dân chưa chấp hành đầy đủ quy định pháp luật, như ghi chép thông tin bắt gặp thú biển trong quá trình khai thác thủy sản, sử dụng nghề, ngư cụ cấm trong khai thác thủy sản, hoạt động khai thác ở khu vực cấm,... điều này đã ảnh hưởng đến sự duy trì và phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản ở nước ta.
Nhằm khắc phục những nội dung nêu trên đồng thời triển khai đầy đủ quy định tại Luật Thủy sản, được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường (Luật số 146/2025/QH15) đối với lĩnh vực bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, ngày 10/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 263/BNNMT-TSKN về việc tăng cường thực hiện quy định về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản năm 2026, trong đó đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo Sở, ban ngành có liên quan trên địa bàn tỉnh tổ chức thực hiện một số nhiệm vụ chủ yếu sau:
1. Tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành Danh mục nghề, ngư cụ cấm sử dụng khai thác thủy sản, Danh mục khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn ở vùng ven bờ, vùng lộng và vùng nội địa trên cơ sở tiêu chí xác định nghề, ngư cụ cấm, khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành; Danh mục khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản ở vùng ven bờ, vùng lộng và vùng nội địa thuộc địa bàn quản lý; và tổ chức quản lý khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản ở vùng ven bờ, vùng lộng và vùng nội địa thuộc địa bàn quản lý; hiệp thương thống nhất tổ chức quản lý khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản thuộc địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên.
2. Tổ chức rà soát, đánh giá việc thực hiện các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ trong lĩnh vực bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trong thời gian qua và tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành kế hoạch, giải pháp tổng thể thực hiện nhiệm vụ được giao cho giai đoạn 2026-2030 phù hợp điều kiện thực tế, bảo đảm sự đồng bộ, hiệu quả đặc biệt là tại các địa phương sau sáp nhập.
3. Tổ chức thực hiện điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản vùng nội địa và điều tra, đánh giá nghề cá thương phẩm theo quy định tại Luật Thủy sản và Thông tư số 88/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.
4. Tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản trong đó chú trọng sự phối hợp giữa các lực lượng chuyên ngành như: công an, biên phòng, Ủy ban nhân dân cấp xã khi thực hiện nhiệm vụ nhằm bổ sung nguồn lực, nâng cao hiệu quả công tác tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, đặc biệt là việc buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng chất nổ, xung điện, các ngư cụ bị cấm sử dụng trong khai thác thủy sản.
5. Tiếp tục tổ chức hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản trên các loại hình thủy vực phù hợp điều kiện sống của loài thủy sản; huy động nguồn lực từ các cơ quan, tổ chức, các hội, hiệp hội, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, các tăng ni, phật tử tham gia hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản tập trung tại một số thời điểm như: ngày truyền thống ngành Thủy sản (01/4 dương lịch), ngày 15/1 âm lịch (rằm tháng Giêng); ngày 15/4 âm lịch (Phật Đản); ngày 15/7 âm lịch (Lễ Vu Lan), ngày 23/12 âm lịch.
6. Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân đối với lĩnh vực bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản; vận động, hướng dẫn người dân tham gia thực hiện đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Ảnh: Tàu cá ngư dân tham gia khai thác thuỷ sản
Phòng Kiểm ngư