Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Nghệ An

https://chicucthuysannghean.gov.vn

Nghệ An - Một số kết quả nổi bật trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định IUU

Ngày 23/10/2017, Ủy ban Châu Âu (EU) chính thức rút "thẻ vàng" đối với thủy sản khai thác của Việt Nam vì vi phạm các nguyên tắc (IUU) đánh bắt hải sản bất hợp pháp, không có báo cáo và không theo quy định. Vấn đề này đã gây nhiều khó khăn về nhiều mặt đối với sản phẩm thủy sản Việt Nam khi xuất khẩu vào EU.
Cho đến nay, hành trình gỡ Thẻ vàng EC của Việt Nam đã kéo dài gần 8 năm với rất nhiều nỗ lực của các cấp ngành trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách, cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao ý thức người dân đã đạt được nhiều kết quả nhất định, tuy nhiên đến hiện tại phía EC vẫn chưa ghi nhận các nỗ lực của Việt Nam đối với lĩnh vực này. Phía EC đã tổ chức 4 đợt kiểm tra kết quả thực hiện, gần đây nhất từ ngày10/10 đến 18/10/2023 đợt thanh tra thực tế lần thứ 4 của EC đã cho thấy Việt Nam vẫn còn nhiều tồn tại hạn chế chậm khắc phục như “Tình trạng tàu cá vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài vẫn tiếp tục xẩy ra; công tác thực thi pháp luật tại địa phương còn chưa đồng bộ, trách nhiệm thi hành công vụ của một số tổ chức, cá nhân còn rất hạn chế, chậm trễ trong điều tra, xác minh, xử lý các vụ việc vi phạm khai thác IUU; đặc biệt là vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, xử phạt hành vi vi phạm về mất kết nối VMS, vượt ranh giới trên biển; công tác quản lý đội tàu, theo dõi, kiểm soát hoạt động của tàu cá chưa quyết liệt, chặt chẽ đảm bảo theo quy định; công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác vẫn còn yếu và nhiều thiếu sót. Nếu không sớm giải quyết dứt điểm các tồn tại, hạn chế trên thì nguy cơ bị nâng cảnh báo lên “Thẻ đỏ” là rất cao.
Trong thời gian qua các cấp bộ ngành trung ương cũng đã rất quyết liệt chỉ đạo, đặc biệt Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW với quyết tâm huy động cả hệ thống chính trị, nhất là ở 28 tỉnh, thành phố ven biển vào cuộc tháo gỡ triệt để vấn đề này. Với quyết tâm cao chung tay cùng cả nước góp phần gỡ cảnh báo Thẻ vàng của Uỷ ban châu âu EC, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nghệ An đã nổ lực cố gắng, huy động cả nguồn lực chính trị tỉnh nhà, sự vào cuộc đồng bộ các cấp ngành đến nay đã đạt được nhiều kết quả và chuyển biến tích cực. Có thể nói đến nay Nghệ An đã đạt được một số kết quả nổi bật sau:
          Về công tác chỉ đạo điều hành: Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã triển khai nhiều cuộc họp và kiểm tra thực địa công tác chống khai thác IUU với sự chủ trì, trực tiếp chỉ đạo của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh. Các cấp chính quyền từ xã đến tỉnh ở Nghệ An cũng đã ban hành Quyết định thành lập Ban chỉ đạo IUU, đặc biệt ở cấp tỉnh có đồng chí Chủ tịch UBND làm Trưởng ban.
Lãnh đạo UBND tỉnh chủ trì cuộc họp về chống khai thác IUU
Tỉnh Nghệ An cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, thể chế, chính sách, giải pháp, kế hoạch cụ thể hóa công tác chống khai thác IUU tại địa phương. Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 262-KH/TU ngày 01/7/2024 thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản.
Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành 03 Nghị quyết về hỗ trợ kinh phí mua, lắp đặt, vận hành thiết bị VMS và cước phí thuê bao dịch vụ cho thiết bị giám sát hành trình; hỗ trợ cho tàu khai thác thủy sản vùng khơi trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
UBND tỉnh đã ban hành Chỉ thị 07/CT-UBND về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung thực hiện các giải pháp cấp bách, trọng tâm chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh Nghệ An; Kế hoạch số 388/KH-UBND về thực hiện Nghị quyết 52/NQ-CP ngày 22/4/2024 của Chính phủ; 02 Quyết định (Quyết định số 2942/QĐ-UBND ngày 01/11/2024 về công bố hạn ngạch giấy phép Khai thác thuỷ sản trên biển tại vùng lộng và vùng ven bờ biển Nghệ An; Quyết định số 49/2024/QĐ-UBND ngày 07/11/2024 về tiêu chí đặc thù và quy trình xét duyệt hồ sơ đề nghị cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán, thuê, mua tàu cá hoạt động trên biển thuộc địa bàn tỉnh Nghệ An) và hơn 30 văn bản chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách chống khai thác IUU.
Về công tác quản lý đội tàu: Ban chỉ đạo IUU với Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ an là cơ quan thường trực đã chủ trì tham mưu ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị, địa phương triển khai có hiệu quả các kế hoạch, văn bản của cấp trên trong công tác chống khai thác IUU. Tính đến ngày 21/4/2025, toàn tỉnh có 2.723 tàu cá đã được đăng ký, đạt tỷ lệ 100% và đã được cập nhật đầy đủ lên Hệ thống cơ sở dữ liệu Vnfishbase. Qua kiểm tra, 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động đều được đánh dấu, kẻ số đăng ký theo quy định tại Thông tư số 23/2018/TT-BNNPTNT. Tổng số tàu cá còn hạn đăng kiểm trên hệ thống VNFishbase là: 1.363/1.451 tàu (94%) và đạt 100% số tàu đang hoạt động khai thác; số tàu cá hết hạn đăng kiểm là 88 tàu (chiếm 6%).
   
 
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An kiểm tra thực tế tại cảng cá Lạch Quèn
Tổng số tàu cá đã cấp phép đang còn hạn 2.534/2.723 tàu, đạt tỷ lệ 93,06% (trong đó tàu từ 15m trở lên là 1.009/1.046 tàu, đạt tỷ lệ 96,46%) và đạt 100% số tàu đang hoạt động khai thác; còn 189 tàu chưa thực hiện việc cấp/cấp lại giấy phép khai thác thủy sản theo quy định.
Tổng số tàu cá đã cấp giấy chứng nhận ATTP còn hạn là 991/1.046 tàu, đạt 94,74% so với tổng số tàu cá phải cấp và đạt 100% số tàu đang hoạt động khai thác; còn 55 tàu cá chưa thực hiện cấp/cấp lại giấy ATTP.
Tổng số tàu cá đã lắp thiết bị VMS là 1.040/1.046 tàu, đạt tỷ lệ 99,43%. Số tàu cá chưa thực hiện việc lắp đặt thiết bị VMS là 06 chiếc, chiếm tỷ lệ 0,57%.
Đối với những tàu cá chưa đủ điều kiện đi khai thác (hết hạn đăng kiểm, hết hạn giấy phép khai thác, giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, chưa lắp VMS...): Định kỳ hàng tuần, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư gửi danh sách tàu cá chưa đủ điều kiện cho UBND huyện, xã, Đồn Biên phòng tuyến biển để thông báo, niêm yết công khai tại cộng đồng, người dân giám sát. Yêu cầu địa phương cử cán bộ thường xuyên giám sát chặt chẽ vị trí neo đậu của các tàu cá; đối với những tàu cá chưa lắp VMS, hàng tuần chụp hình ảnh gửi vị trí neo đậu về Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư để theo dõi, quản lý. Tỉnh Nghệ An đã hoàn tất việc đăng ký cho 614/614 tàu cá “03 không”, đạt tỷ lệ 100%.
Về giám sát sản lượng, hoạt động tàu cá qua cảng: Năm 2024: số lượt tàu cá được giám sát là 16.967 lượt; sản lượng thủy sản được giám sát là 72.044 tấn, tỷ lệ giám sát đạt 34% so với tổng sản lượng khai thác toàn tỉnh (trong đó sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng cá: 14.360 tấn; sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng, bến cá tư nhân: 57.684 tấn).
Quý 1/2025: số lượt tàu cá được giám sát là 6.229 lượt; sản lượng thuỷ sản được giám sát là 22.331 tấn, tỷ lệ giám sát đạt gần 50% so với tổng sản lượng khai thác toàn tỉnh (trong đó sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng cá: 2.319 tấn; sản lượng thủy sản bốc dỡ qua bến cá tư nhân: 20.012 tấn).
Kiểm ngư Nghệ An tuần tra trên biển
Về kiểm tra tàu cá cập, rời cảng: Năm 2024: các Tổ đã kiểm tra 3.088 lượt tàu rời cảng, 3.211 lượt tàu cá cập cảng với tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng được kiểm tra 11.644 tấn.
 Quý 1/2025: đã kiểm tra được 338 lượt tàu rời cảng, 332 lượt tàu cập cảng với tổng sản lượng thuỷ sản bốc dỡ qua cảng được kiểm tra 2.086 tấn.
Qua kiểm tra tàu cá cập cảng, Tổ Liên ngành đã lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với 18 vụ/18 đối tượng/18 phương tiện, cụ thể: 10 vụ về hành vi khai thác sai vùng, 01 vụ về hành vi không duy trì kết nối VMS, 02 vụ ghi không đúng nhật ký khai thác, 01 vụ về hành vi ghi không đúng nhật ký khai thác và không cập cảng cá chỉ định, 02 vụ về hành vi không báo cáo trước 1 giờ khi vào cảng, 02 vụ đánh dấu tàu cá và ghi số đăng ký sai quy định, đã chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền xử phạt theo quy định.
Về xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác: Ban Quản lý cảng cá Nghệ An đã kích hoạt toàn bộ tài khoản của tất cả các cảng cá trực thuộc; phối hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ tập huấn, hướng dẫn cho các cán bộ tại cảng cá, Đồn/Trạm kiểm soát Biên phòng và các chủ tàu sử dụng phần mềm. Tính đến nay đã kích hoạt được 959 tài khoản cho các chủ tàu, thuyền trưởng đối tàu trên 15m, đạt tỷ lệ 90,9%.
Về thực thi pháp luật, kiểm tra, xử lý vi phạm: Công tác thực thi pháp luật, xử lý các hành vi vi phạm khai thác IUU đã được tăng cường, quyết liệt hơn trước thời điểm thanh tra lần thứ 4; đặc biệt là đối với việc xử lý các hành vi liên quan đến VMS. Từ đầu năm 2024 đến nay, tỉnh Nghệ An đã xử phạt 330 vụ/330 đối tượng với tổng số tiền phạt 6.231,55 triệu đồng. Giai đoạn từ 01/01/2024 đến 31/12/2024: Đã xử phạt 290 vụ/290 đối tượng, với số tiền là 5.341,3 triệu đồng (tăng 129 đối tượng và số tiền phạt tăng 5.014,8 triệu đồng so năm 2023). Trong đó: Xử phạt đối với tàu cá mất kết nối VMS: 161 tàu, số tiền là 4.495,5 triệu đồng; các hành vi khác (sai vùng, nhật ký khai thác, ngư cụ cấm…): 129 đối tượng, số tiền là 845,8 triệu đồng.
Kiểm tra tàu cá trên biển
Giai đoạn từ 01/01/2025 đến nay: Đã xử phạt 40 vụ/40 đối tượng, với số tiền phạt là 890,25 triệu đồng. Trong đó: Xử phạt đối với tàu cá mất kết nối VMS: 21 đối tượng, số tiền là 654,5 triệu đồng; tàu cá vượt qua vùng được phép khai thác thuỷ sản trên biển: 01 đối tượng (tàu từ 15 đến dưới 24m), số tiền là 112,5 triệu đồng; các hành vi khác (sai vùng, nhật ký khai thác, ngư cụ cấm…): 18 đối tượng, số tiền là 123,25 triệu đồng.
Bên cạnh xử phạt các hành vi vi phạm, UBND tỉnh Nghệ An cũng đã làm tốt công tác tuyên truyền. Công tác truyền thông tiếp tục được đẩy mạnh từ tỉnh đến các huyện, thị ven biển. Các cơ quan truyền thông (Đài Truyền hình tỉnh, Báo Nghệ An, Đài Truyền hình - Truyền thanh huyện...) đã tăng cường thông tin cả về số lượng, thời lượng, chất lượng về hoạt động chống khai thác IUU.
Các sở, ban, ngành tăng cường phối hợp thực hiện công tác tuyên truyền, tập huấn pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, cộng đồng ngư dân, doanh nghiệp về chống khai thác IUU. UBND các huyện, thị ven biển đã chỉ đạo UBND các xã/phường tổ chức tuyên truyền vận động đến tận từng Tổ đồng quản lý, Hợp tác xã, Tổ đội sản xuất và đến tận từng hộ dân về chống khai thác IUU; đặc biệt là yêu cầu các chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm khai thác IUU. Đến nay 100% chủ tàu, thuyền trưởng khai thác xa bờ ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài.
Có thể nói rằng trong thời gian qua với sự cố gắng đó tỉnh Nghệ An cũng đã được các cấp ngành trung ương ghi nhận và đánh giá cao. Trên cơ sở các khuyến nghị của EC đã chỉ ra và các chỉ đạo của các cấp bộ ngành, trung ương tỉnh Nghệ An đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện đúng quy định pháp luật trong công tác quản lý tàu cá, đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác và thực thi pháp luật, xử lý vi phạm; Đảm bảo nắm được toàn bộ số lượng tàu cá của địa phương; rà soát, nắm rõ, cập nhật hiện trạng hàng ngày đối với các tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên không đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác; rà soát, sắp xếp, lưu trữ hồ sơ cả bản giấy và trên phần mềm điện tử đảm bảo hồ sơ thực hiện được liên kết theo chuỗi truy xuất được nguồn gốc, lưu trữ khoa học để dễ dàng truy xuất, cung cấp kịp thời theo yêu cầu của Đoàn Thanh tra EC…tổ chức trực ban 24/24 giờ Hệ thống giám sát tàu cá nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động của tàu cá trên biển, cập nhật đầy đủ dữ liệu tàu cá vào Hệ thống VNFishbase; kết quả xử phạt vào Hệ thống phần mềm theo dõi, quản lý hoạt động xử phạt vi phạm hành chính và tổng hợp kết quả xử phạt vi phạm khai thác IUU trên địa bàn toàn tỉnh trước khi Đoàn EC sang Việt Nam làm việc…
          Với tinh thần và quyết tâm cao tỉnh Nghệ An đã sẳn sàng và khẳng định nỗ lực của cả hệ thống chính trị, góp phần cùng cả nước chung tay tháo gỡ Thẻ vàng EC đối với ngành thủy sản Việt Nam, hướng tới một nghề cá bền vững có trách nhiệm./.
Biện Thành Luân
 (Phòng Kiểm ngư - Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Nghệ An)
 

Tác giả: Cán bộ 1

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây